INFORMATIKA VA TA'LIM MUHITIDA KIBERXAVFSIZLIK VA MA'LUMOTLAR HIMOAYASI KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH METODIKASI
Keywords:
Kalit so‘zlar: informatika, kiberxavfsizlik, ma'lumotlar himoyasi, kiber-gigiyena, raqamli ta'lim, fishing, interfaol simulyatsiya, ta'lim samaradorligi.Abstract
Annotatsiya. Ushbu ilmiy maqolada umumta'lim va oliy ta'lim muassasalarida informatika fanini o‘qitish doirasida o‘quvchilar va talabalarda kiberxavfsizlik hamda shaxsiy ma'lumotlar muhofazasi bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishning ilmiy-metodik va amaliy asoslari yoritilgan. Raqamli ta'lim muhitida axborot xavfsizligi tahdidlari, kiber-gigiyena qoidalari va fishing xujumlariga qarshi barqarorlikni oshirishga qaratilgan kompyuter simulyatsiyalari hamda loyihaga asoslangan ta'lim (PBL) metodikasining samaradorligi tajriba-sinov ishlari orqali baholangan. Tadqiqot yakunida ta'lim oluvchilarning kibersavodxonlik darajasini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1.O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 15-apreldagi 'Kiberxavfsizlik to‘g‘risida'gi O‘RQ-764-son Qonuni.
2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi 'Raqamli O‘zbekiston – 2030' strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida'gi PF-6079-son Farmoni.
3.Whitman M.E., Mattord H.J. Principles of Information Security. 7th Edition. – Cengage Learning, 2021. – 656 p.
4.Bada M., Sasse A.M. Cyber Hygiene and the Human Factor: The Weakest Link or the Strongest Defence? // Cyber Security: Critical Infrastructure Protection. – 2018. – P. 123-138.
5.Abduqodirov A.A., Pardaev A.H. Masofaviy o‘qitish nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 216 b.
6.Aripov M.A., Tillayev AI. Axborot xavfsizligi va kriptografiya asoslari. Darslik. – Toshkent: Университет, 2020. – 280 b.
7.Ziyoyev M.Z. Raqamli ta'lim muhitida ma'lumotlar muhofazasi va kiber-gigiyena // Ta'lim va innovatsion tadqiqotlar. – 2023. – №3. – B. 88-94.
8.Hadlington L. Human factors in cybersecurity: Examining the link between Internet addiction, impulsivity, and cyberloafing // Computers in Human Behavior. – 2017. – Vol. 76. – P. 320-325.