PSIXIK BUZILISHLARNING KLINIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI VA ZAMONAVIY DIAGNOSTIKA YONDASHUVLARI

Authors

  • Xolova Yulduz Erkinovna “Alfraganus university” “Ijtimoiy fanlar fakulteti” “Psixologiya” yo’nalishi 2-kurs talabasi Author

Keywords:

psixik buzilish, klinik psixologiya, psixopatologiya, diagnostika, ICD-11, DSM-5-TR, xavotir, depressiya, psixoz, shaxs buzilishi, biopsixosotsial yondashuv, psixologik baholash.

Abstract

Mazkur maqolada psixik buzilishlarning zamonaviy klinik-psixologik talqini, ularning shakllanish mexanizmlari, asosiy klinik belgilari hamda diagnostikasiga oid zamonaviy yondashuvlar tahlil qilinadi. Psixik buzilishlar insonning kognitiv faoliyati, emotsional holati, xulq-atvori va ijtimoiy moslashuviga sezilarli ta’sir ko‘rsatadigan murakkab biopsixosotsial hodisa sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining ICD-11 tasnifi hamda Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasining DSM-5-TR diagnostik tizimi asosida psixik buzilishlarni tasniflash va diagnostika qilishning zamonaviy tamoyillari yoritilgan. Shuningdek, xavotir buzilishlari, depressiv buzilishlar, psixotik buzilishlar, travma bilan bog‘liq buzilishlar va shaxs buzilishlarining klinik-psixologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Psixik buzilishlarni aniqlashda faqat simptomlarning mavjudligini emas, balki ularning davomiyligi, intensivligi, shaxsning kundalik faoliyatiga ta’siri va ijtimoiy moslashuv darajasini hisobga olish zarurligi asoslab beriladi.

References

1.World Health Organization. Clinical Descriptions and Diagnostic Requirements for ICD-11 Mental, Behavioural and Neurodevelopmental Disorders. Geneva: WHO; 2024. (Всемирная организация здравоохранения⁠)

2.American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-5-TR. 5th ed., text revision. Washington, DC: American Psychiatric Association Publishing; 2022. (Психиатрия⁠)

3.World Health Organization. Mental Disorders. WHO, 2025. (Всемирная организация здравоохранения⁠)

4.World Health Organization. Anxiety Disorders. WHO, 2025. (Всемирная организация здравоохранения⁠)

5.World Health Organization. ICD-11 Reference Guide. Geneva: WHO. (icdcdn.who.int⁠)

6.Barlow D.H., Durand V.M. Abnormal Psychology: An Integrative Approach. Cengage Learning.

7.Beck A.T., Emery G., Greenberg R.L. Anxiety Disorders and Phobias: A Cognitive Perspective. Basic Books.

8.Sadock B.J., Sadock V.A., Ruiz P. Kaplan & Sadock’s Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences/Clinical Psychiatry. Wolters Kluwer.

9.Pomerantz A.M. Clinical Psychology: Science, Practice, and Culture. Sage Publications.

10.American Psychiatric Association. DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Text Revision. Washington, DC: APA Publishing; 2022. (dictionary.apa.org⁠)

Downloads

Published

2026-11-10