PEDAGOGIK TA’LIMDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI KRITERIAL BAHOLASH TIZIMIGA TAYYORLASH: FORMATIV VA SUMMATIV BAHOLASHNING ADOLATLI MEXANIZMLARINI LOYIHALASH TEXNOLOGIYALARI

Authors

  • GULI GULMONOVA Chirchiq davlat pedagogika universiteti Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi talabasi Author

Keywords:

pedagogik ta’lim, bo‘lajak o‘qituvchilar, kriterial baholash, formativ baholash, summativ baholash, baholash mezonlari, baholash indikatorlari, adolatli baholash, shaffoflik, xolislik, qayta aloqa, baholash rubrikalari, baholash kompetensiyasi, innovatsion pedagogik texnologiyalar.

Abstract

Ushbu maqolada pedagogik ta’limda bo‘lajak o‘qituvchilarni kriterial baholash tizimiga tayyorlashning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Unda formativ va summativ baholashning mazmuni, o‘zaro farqlari, baholash mezonlari va indikatorlarini ishlab chiqish, o‘quv natijalarini oldindan belgilangan talablar asosida baholash hamda adolat, shaffoflik va xolislik tamoyillarini ta’minlash masalalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, bo‘lajak o‘qituvchilarda baholash kompetensiyasini shakllantirish, samarali qayta aloqani tashkil etish, rubrikalardan foydalanish va innovatsion pedagogik texnologiyalar asosida baholash mexanizmlarini loyihalash yo‘llari tahlil qilingan. Maqola pedagogika oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, bo‘lajak o‘qituvchilar, tadqiqotchilar hamda ta’lim sifatini baholash masalalariga qiziquvchilar uchun mo‘ljallangan.

References

1.Black, P., Wiliam, D. Assessment and Classroom Learning // Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. — 1998. — Vol. 5, No. 1. — P. 7–74. — https://doi.org/10.1080/0969595980050102

2.Sadler, D. R. Formative Assessment and the Design of Instructional Systems // Instructional Science. — 1989. — Vol. 18. — P. 119–144. — https://doi.org/10.1007/BF00117714

3.Brookhart, S. M. How to Create and Use Rubrics for Formative Assessment and Grading. — Alexandria, VA: ASCD, 2013.

4.Looney, J. Integrating Formative and Summative Assessment: Progress Toward a Seamless System? — OECD Education Working Papers, No. 58. — Paris: OECD Publishing, 2011. — https://doi.org/10.1787/5kghx3kbl734-en

5.Harlen, W., James, M. Assessment and Learning: Differences and Relationships Between Formative and Summative Assessment // Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. — 1997. — Vol. 4, No. 3. — P. 365–379. — https://doi.org/10.1080/0969594970040304

6.Jonsson, A., Svingby, G. The Use of Scoring Rubrics: Reliability, Validity and Educational Consequences // Educational Research Review. — 2007. — Vol. 2, No. 2. — P. 130–144. — https://doi.org/10.1016/j.edurev.2007.05.002

7.Panadero, E., Jonsson, A. The Use of Scoring Rubrics for Formative Assessment Purposes Revisited: A Review // Educational Research Review. — 2013. — Vol. 9. — P. 129–144. — https://doi.org/10.1016/j.edurev.2013.01.002

8.Harlen, W. A Systematic Review of the Evidence of Reliability and Validity of Assessment by Teachers Used for Summative Purposes. — London: EPPI-Centre, Social Science Research Unit, Institute of Education, University of London, 2004.

9.Brownlie, N., Burke, K., van der Laan, L. Quality Indicators of Effective Teacher-Created Summative Assessment // Quality Assurance in Education: An International Perspective. — 2024. — Vol. 32, No. 1. — P. 30–45.

10.OECD. Synergies for Better Learning: An International Perspective on Evaluation and Assessment. — OECD Reviews of Evaluation and Assessment in Education. — Paris: OECD Publishing, 2013. — https://doi.org/10.1787/9789264190658-en

Downloads

Published

2026-11-16