BADIIY MATN FILOLOGIK TADQIQINING METODOLOGIK ASOSLARI: LISONIY SATHLAR INTEGRATSIYASI VA YAXLITLIK PRINSIPI
Keywords:
Kalit soʼzʼlar: lisoniy sathlar, sathlararo integratsiya, yaxlitlik prinsipi, kogerentlik, kogeziya, fonostilistika, lingvopoetika, individual uslub, badiiy matn tahlili, metodologiya.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada badiiy matnni filologik tadqiq etishning zamonaviy metodologik tamoyillari — lisoniy sathlar integratsiyasi, iyerarxiyasi va yaxlitlik prinsipi — nazariy va amaliy jihatdan koʼrib chiqiladi. Fonetik-fonostilistik sathdan tortib pragmatik-kognitiv sathgacha boʼlʼgan lisoniy qatlamlarning bir-biri bilan uzviy aloqadorligi, ularning badiiy matnni yaxlit estetik tizim sifatida shakllantirishdagi roli ochib beriladi. Tadqiqotda matn kogerentligi (mazmuniy yaxlitlik) va kogeziyasi (strukturaviy bogʼlʼiqlik) tushunchalari markaziy oʼrin tutadi. Oʼzbek adabiyotining boy namunalari — Abdulla Qodiriy, Choʼlʼpon, Oybek, Abdulla Qahhor, Erkin Vohidov, Togʼay Murod, Shukur Xolmirzayev asarlari — asosida lisoniy sathlar integratsiyasining badiiy obrazni shakllantirish va muallif uslubini belgilashdagi funksionalligi isbotlanadi.
References
1.Shcherba L.V. Yazykovaya sistema i rechevaya deyatel'nost'. — Leningrad: Nauka, 1974. — 428 s.
2.Galperin I.R. Tekst kak ob'yekt lingvisticheskogo issledovaniya. — Moskva: KomKniga, 2006. — 144 s.
3.Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. — Jizzax: Sangzor, 2006. — 92 b.
4.Yoʼldoshev M. Badiiy matnning lisoniy tahlili. — Toshkent: Akademnashr, 2019. — 216 b.
5.Jirmunskiy V.M. Teoriya stikha. — Leningrad: Sovetskiy pisatel', 1975. — 664 s.
6.Vinogradov V.V. O yazyke xudojestvennoy literatury. — Moskva: Goslitizdat, 1959. — 654 s.
7.Galperin I.R. Op. cit. — S. 82.
8.Safarov Sh. Pragmalingvistika. — Toshkent: Oʼzʼbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008. — 320 b.
9.Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yoʼlʼlaʼriʼda... — Toshkent: Akademnashr, 2012. — 160 b.
10.Turniyozov N. Matn tilshunosligi. — Toshkent: Noshir, 2017. — 128 b.
11.Karaulov Yu.N. Russkiy yazyk i yazykovaya lichnost'. — Moskva: Nauka, 1987. — 264 s.
12.Lotman Yu.M. Struktura xudojestvennogo teksta. — Moskva: Iskusstvo, 1970. — 384 s.
13.Arutyunova N.D. Faktor adresata // Izvestiya AN SSSR. Seriya literatury i yazyka. — Moskva, 1981. — T. 40. — № 4. — S. 356–367.
14.Nurmonov A. Tanlangan asarlar. 2-jild. — Toshkent: Akademnashr, 2012. — 320 b.
15.Boboyev T. Adabiyotshunoslik asoslari. — Toshkent: Oʼzʼbekiston, 2002. — 560 b.




United Kingdom
Germany
France
Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo
Italy
Spain
Poland
Netherlands
Belgium
Sweden
Norway
Finland
Denmark
Switzerland
Austria
Czech Republic
Hungary
Romania
Bulgaria
Greece
Portugal