JIU-JITSU MASHGʻULOTLARINING YOSH SPORTCHILARNING PSIXOLOGIK BARQARORLIGI VA STRESSGA CHIDAMLILIGIGA TA'SIRI

Authors

  • U'senbaeva Dina Timur qizi Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti, Pedagogika, psixologiya va boshlang'ich ta'lim fakulteti 2-kurs talabasi Author

Keywords:

Jiu-Jitsu, yosh sportchilar, psixologik barqarorlik, stressga chidamlilik, sport psixologiyasi, rezilentlik, emotsional boshqaruv, motivatsiya, musobaqa stressi, ruhiy salomatlik, psixologik tayyorgarlik, adaptatsiya.

Abstract

Mazkur maqolada Jiu-Jitsu mashgʻulotlarining yosh sportchilarning psixologik barqarorligi, emotsional boshqaruvi hamda stressga chidamliligini rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Tadqiqotda sport psixologiyasi, yosh fiziologiyasi va pedagogika sohalariga oid zamonaviy ilmiy adabiyotlar qiyosiy tahlil qilinib, muntazam Jiu-Jitsu mashgʻulotlarining sportchilarda o‘z-o‘zini nazorat qilish, diqqatni jamlash, qaror qabul qilish tezligi, ijtimoiy moslashuv va psixologik rezilentlik (resilience) ko‘rsatkichlariga ijobiy ta'siri yoritildi. Shuningdek, musobaqa stressi, emotsional zo‘riqish va psixologik bosimni kamaytirishda murabbiylik yondashuvlari, motivatsion muhit, psixologik tayyorgarlik hamda relaksatsiya usullarining ahamiyati tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari Jiu-Jitsu mashgʻulotlarini ilmiy asoslangan psixologik tayyorgarlik dasturlari bilan integratsiya qilish yosh sportchilarning ruhiy salomatligini mustahkamlash, stressga moslashuvini oshirish va sport natijalarini yaxshilashga xizmat qilishini ko‘rsatdi.

References

1.Martinent, G., Nicolas, M., Gaudreau, P., & Campo, M. (2013). Stress appraisal and coping effectiveness among athletes. Psychology of Sport and Exercise, 14(5), 640–648.

2.Selye, H. (1976). The Stress of Life. New York: McGraw-Hill.

3.Thelwell, R., Weston, N., Greenlees, I., & Hutchings, N. (2008). Relationships between psychological skills and athletic performance. The Journal of Sports Science and Medicine, 7(3), 398–404.

4.Vealey, R. S. (2007). Mental skills training in sport. In G. Tenenbaum & R. C. Eklund (Eds.), Handbook of Sport Psychology (3rd ed.). Wiley.

5.Vertonghen, J., & Theeboom, M. (2010). The social-psychological outcomes of martial arts practice among youth: A review. Journal of Sports Science and Medicine, 9(4), 528–537.

6.Weinberg, R. S., & Gould, D. (2023). Foundations of Sport and Exercise Psychology (8th ed.). Human Kinetics.

7.World Health Organization. (2022). Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. Geneva: WHO.

8.American Psychological Association. (2020). Publication Manual of the American Psychological Association (7th ed.). APA.

9.American College of Sports Medicine. (2022). ACSM's Guidelines for Exercise Testing and Prescription (11th ed.). Wolters Kluwer.

10.International Brazilian Jiu-Jitsu Federation. (2024). Official Rule Book. IBJJF.

11.Reigal, R. E., et al. (2021). Physical activity, resilience and mental health in young athletes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(14).

12.Kellmann, M., & Beckmann, J. (2018). Sport, Recovery and Performance: Interdisciplinary Insights. Routledge.

13.Galli, N., & Vealey, R. S. (2008). Bouncing back from adversity: Athletes’ experiences of resilience. The Sport Psychologist, 22(3), 316–335.

14.Nicholls, A. R., & Polman, R. C. J. (2007). Coping in sport: A systematic review. Journal of Sports Sciences, 25(1), 11–31.

15.Hardy, L., Jones, G., & Gould, D. (2018). Understanding Psychological Preparation for Sport. Wiley.

16.Gould, D., & Maynard, I. (2009). Psychological preparation for the Olympic Games. Journal of Sports Sciences, 27(13), 1393–1408.

17.Moran, A. P. (2016). The Psychology of Concentration in Sport Performers. Routledge.

Downloads

Published

2026-07-16