QUYOSH FOTOELEKTRIK STANSIYALARINING ENERGIYA MONITORINGI TIZIMLARI VA IQTISODIY NAZORATINI TAHLIL QILISH

Authors

  • Shahzod Safarov Shavkat o‘g‘li Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti bosh mutaxassisi Author

Keywords:

quyosh fotoelektrik stansiyasi, SCADA, monitoring, IoT, energiya samaradorligi, iqtisodiy tahlil, sun'iy intellekt.

Abstract

Mazkur maqolada quyosh fotoelektrik stansiyalarida energiya monitoringi tizimlarining texnik va iqtisodiy samaradorligi tahlil qilingan. Monitoring tizimlari yordamida elektr energiyasi ishlab chiqarish, uskunalar holatini masofadan nazorat qilish, nosozliklarni erta aniqlash hamda elektr energiyasi ishlab chiqarish samaradorligini oshirish imkoniyatlari ko'rib chiqilgan. Shuningdek, SCADA tizimi, IoT texnologiyalari va sun'iy intellekt asosidagi monitoring usullarining iqtisodiy afzalliklari baholangan. Hisob-kitob natijalariga ko'ra, zamonaviy monitoring tizimlarini joriy etish elektr energiyasi ishlab chiqarish samaradorligini 5–12 % ga oshirish hamda ekspluatatsiya xarajatlarini 10–18 % gacha kamaytirishi mumkin.

References

1.International Energy Agency. Renewables 2025.

2.International Renewable Energy Agency. Renewable Capacity Statistics.

3.International Electrotechnical Commission. IEC 61724-1: Photovoltaic system performance – Monitoring.

4.International Electrotechnical Commission. IEC 62446-1: Grid connected photovoltaic systems – Testing and commissioning.

5.International Organization for Standardization. ISO 50001: Energy Management Systems.

6.National Renewable Energy Laboratory. Best Practices in PV System Operations and Maintenance.

7.O'z DSt ISO 50001: Energiya menejmenti tizimlari.

8.O'zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi va tegishli me'yoriy-huquqiy hujjatlari.

Downloads

Published

2026-07-23