ҚОННИНГ РЕОЛОГИК ВА МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИНИНГ НЕЙРОДЕГЕНЕРАТИВ КАСАЛЛИКЛАРДА ЎЗГАРИШИ
Keywords:
нейродегенератив касалликлар, қон реологияси, эритроцитлар морфологияси, Альцгеймер касаллиги, Паркинсон касаллиги, қон қовушқоқлиги, эритроцитлар агрегацияси, фибриноген.Abstract
Сўнгги йилларда нейродегенератив касалликлар — Альцгеймер касаллиги, Паркинсон касаллиги ва амиотрофик латерал склероз (АЛС) каби патологиялар марказий асаб тизими билан бир қаторда периферик қон тизимида ҳам чуқур ўзгаришларга олиб келиши исботланмоқда. Мазкур мақолада қоннинг реологик кўрсаткичлари (қон ва плазма қовушқоқлиги, эритроцитлар агрегацияси ва деформацияланувчанлиги) ҳамда морфологик хусусиятлари (эритроцитлар шакли, мембрана таркибидаги ўзгаришлар, эхиноцитоз ва бошқа патологик формалар) нейродегенератив жараёнларда қандай ўзгариши адабиётлар таҳлили асосида ёритилган. Олинган маълумотлар қон ҳужайраларининг нейродегенератив касалликлар патогенезида нафақат иккиламчи, балки эрта диагностик белги сифатидаги аҳамиятини кўрсатади.References
1.Mohanty J.G., Nagababu E., Friedman J.S., Rifkind J.M. Alterations in the red blood cell membrane proteome in Alzheimer's subjects reflect disease-related changes and provide insight into altered cell morphology // Proteome Science. — 2010.
2.Nagababu E., Usatyuk P.V., Enika D. et al. Metabolic abnormalities of erythrocytes as a risk factor for Alzheimer's disease // Frontiers in Neuroscience. — 2017. — Vol. 11. — Art. 728.
3.Stevenson A., Lopez D., Khoo P., Kalaria R.N., Mukaetova-Ladinska E.B. Exploring erythrocytes as blood biomarkers for Alzheimer's disease // Journal of Alzheimer's Disease. — 2017. — Vol. 60(3). — P. 845–857.
4.Pretorius E., Bester J., Vermeulen N. et al. High ferritin levels have major effects on the morphology of erythrocytes in Alzheimer's disease // Frontiers in Aging Neuroscience. — 2013.
5.Zhao H. et al. APPswe/PS1ΔE9 mice exhibit low oxygen saturation and alterations of erythrocytes preceding the neuropathology and cognitive deficiency during Alzheimer's disease // CNS Neuroscience & Therapeutics. — 2023.
6.Alonso A. et al. Morphometric and nanomechanical screening of peripheral blood cells with atomic force microscopy for label-free assessment of Alzheimer's disease, Parkinson's disease, and amyotrophic lateral sclerosis // International Journal of Molecular Sciences. — 2023. — Vol. 24(18). — Art. 14296.
7.Fischer K. et al. Comprehensive profiling of blood coagulation and fibrinolysis markers reveals elevated plasmin-antiplasmin complexes in Parkinson's disease // Biology. — 2021. — Vol. 10(8). — Art. 716.
8.Wang P., Li X., Li X., Yang W., Yu S. Blood plasma of patients with Parkinson's disease increases alpha-synuclein aggregation and neurotoxicity // Parkinson's Disease. — 2016. — Art. 7596482.
9.Rosenson R.S., McCormick A., Uretz E.F. Role of plasma proteins in whole blood viscosity: a brief clinical review // Clinical Hemorheology and Microcirculation. — 1996.
10.Chien S. Blood viscosity: influence of erythrocyte aggregation // Science. — 1967. — Vol. 157(3790). — P. 829–831.




United Kingdom
Germany
France
Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo
Italy
Spain
Poland
Netherlands
Belgium
Sweden
Norway
Finland
Denmark
Switzerland
Austria
Czech Republic
Hungary
Romania
Bulgaria
Greece
Portugal