YASHIL INFRATUZILMANING SHAHAR HAVOSIDAGI (PM) ZARRALARINI KAMAYTIRISHDAGI ROLI
Keywords:
Yashil infratuzilma, PM₂.₅, PM₁₀, shahar havosi, atmosfera ifloslanishi, ekologik samaradorlik, vegetatsiya qoplami, landshaft dizayni, urban ekologiya, mikroiqlim, havo sifati, barqaror rivojlanish.Abstract
Yashil infratuzilmaning shahar havosidagi PM₂.₅ va PM₁₀ zarrachalarini kamaytirishdagi samaradorligi o‘rganildi. Natijalarga ko‘ra, yashil hududlar PM darajasini o‘rtacha 15–35%, optimal sharoitlarda esa 40% gacha kamaytiradi. Samaradorlik landshaft dizayni, o‘simlik turlari va urban sharoitlarga bog‘liqligi aniqlanib, shahar ekologiyasini yaxshilash uchun ilmiy asoslar shakllantirildi.
References
1.World Health Organization. (2021). WHO global air quality guidelines: Particulate matter (PM₂.₅ and PM₁₀), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. Geneva: World Health Organization. 360 p.
2.Abdullayev, B.B. (2023). Toshkent shahrida yashil hududlarning mikroiqlimga ta’siri. Ilmiy maqolalar to‘plami, Toshkent, 55–62-betlar.
3.Karimov, A.K., & Xodjayeva, D.M. (2021). O‘zbekiston shaharlarida havo ifloslanishi va uni kamaytirish yo‘llari. Ekologiya jurnali, №3, 45–52-betlar.
4.Nosirov, N.B., & Samiyev, L.N. (2023). Toshkent shahrida PM₂.₅ va PM₁₀ mayda dispers zarralar bilan ifloslanish holatining tahlili. Sanoatda raqamli texnologiyalar jurnali, 1–12-betlar.
5.O‘zbekiston Milliy universiteti. (2022). Shahar ekologiyasi va urban landshaftlar bo‘yicha o‘quv qo‘llanma. Toshkent: O‘zMU nashriyoti. 210 b.
6.O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. (2023). Atmosfera havosi sifati monitoringi bo‘yicha yillik hisobot – 2023. Toshkent. 120 b.
7.O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish vazirligi. (2022). O‘zbekistonda atmosfera havosining ifloslanish holati va uni kamaytirish choralari. Toshkent. 98 b.
8.Tuxtamuratova, D.D. (2023). O‘zbekiston Respublikasida atmosfera havosining holati va uning musaffoligini saqlash chora-tadbirlari. Ilmiy tadqiqotlar jurnali, 33–40-betlar.




United Kingdom
Germany
France
Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo
Italy
Spain
Poland
Netherlands
Belgium
Sweden
Norway
Finland
Denmark
Switzerland
Austria
Czech Republic
Hungary
Romania
Bulgaria
Greece
Portugal