MUHANDISLIK TA’LIMI YO‘NALISHI TALABALARIDA EKSPLUATATSION KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHDA SAMARALI PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARDAN FOYDALANISH

Authors

  • Rizayeva Shaxnoza Ashurovna Namangan davlat texnika universiteti mustaqil tadqiqotchisi Author

Keywords:

muhandislik ta’limi, ekspluatatsion kompetentlik, pedagogik shart-sharoit, kompetensiyaga asoslangan ta’lim, loyiha asosida o‘qitish, simulyatsiya, amaliy ta’lim, sanoat–universitet hamkorligi.

Abstract

Maqolada muhandislik ta’limi yo‘nalishi talabalarida ekspluatatsion kompetentlikni rivojlantirishning pedagogik mohiyati, tarkibiy komponentlari va samarali pedagogik shart-sharoitlari tahlil qilinadi. Ekspluatatsion kompetentlik texnik obyekt, uskuna yoki muhandislik tizimini xavfsiz, ishonchli va samarali ishlatish, uning ish holatini diagnostika qilish, ekspluatatsion ma’lumotlarni tahlil etish, nosozlik xavfini aniqlash, texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha asoslangan qaror qabul qilish hamda natijani refleksiv baholashni birlashtiruvchi kasbiy kompetentlik sifatida talqin etiladi. Zamonaviy muhandislik ta’limida kompetensiyaga yo‘naltirilgan o‘quv dasturlari, real ishlab chiqarish muammolari, loyiha va muammoli ta’lim, simulyatsiya, laboratoriya-amaliy mashg‘ulotlar hamda universitet–sanoat hamkorligining ahamiyati ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Muallif tomonidan “EXPLORE–OP” metodik sikli taklif qilinib, u ekspluatatsion vaziyatni aniqlash, parametrlarni tahlil qilish, nosozlik va xavfni diagnostika qilish, muqobil ekspluatatsion yechimlarni ishlab chiqish, qarorni amaliy tekshirish va refleksiv baholash bosqichlarini o‘z ichiga oladi. Maqola konseptual-metodik xarakterga ega bo‘lib, taklif etilgan shart-sharoitlarni keyingi empirik tadqiqotlarda tekshirish zarurligi qayd etiladi.

References

1.Engineering Education 5.0: a systematic literature review on competence-based education in the industrial engineering and management discipline. International Journal of Management Science and Engineering Management. 2024. DOI: 10.1080/21693277.2024.2337224.

2.Towards human-AI collaboration in the competency-based curriculum development process: The case of industrial engineering and management education. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2024. Article 100256. DOI: 10.1016/j.caeai.2024.100256.

3.Winberg, C., Bramhall, M., Greenfield, D., Johnson, P., Rowlett, P., Lewis, O., Waldock, J., & Wolff, K. Developing employability in engineering education: a systematic review of the literature. European Journal of Engineering Education. 2020, 45(2), 165–180. DOI: 10.1080/03043797.2018.1534086.

4.Ma, W., & Mohamad Nasri, N. Practice-Focused Teaching Strategies in Engineering Education: A Systematic Review of Competency Development and Implementation Contexts. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development. 2025, 14(2). DOI: 10.6007/IJARPED/v14-i2/25502.

5.Misra, R. Industry-Academia Collaborative Teaching – A Journey. Journal of Engineering Education Transformations. 2020, 33(4). DOI: 10.16920/jeet/2020/v33i4/141136.

6.Du, J., Liu, Q., Liu, G., Xu, M., & Ma, X. Exploration and Practice of Student Engineering Competency Training in University-Industry Collaboration Model. Computer Education. 2020(12), 11–19. DOI: 10.16512/j.cnki.jsjjy.2020.12.003.

Downloads

Published

2026-09-26