OʻRTA ASRLARDA KARMANANING SIYOSIY MAYDONDAGI OʻRNI

Authors

  • Rashidov Sunnatillo Rashid oʻgʻli Samarqand davlat universiteti doktoranti Author
  • Ziyayev Husan Niyoz oʻgʻli Samarqand davlat universiteti doktoranti Author

Keywords:

Karmana, Zarafshon vodiysi, Buxoro, Movarounnahr, Shayboniylar, Ashtarxoniylar, Mangʻitlar, Rabati Malik, siyosiy tarix, oʻrta asrlar.

Abstract

 Mazkur maqolada Zarafshon vodiysining qadimiy shaharlaridan biri boʻlgan Karmananing oʻrta asrlar davomida - Somoniylar, Qoraxoniylar, Saljuqiylar, moʻgʻullar istilosi va Chigʻatoy ulusi, Temuriylar, Shayboniylar, Ashtarxoniylar hamda Mangʻitlar sulolalari hukmronligi davrida - Movarounnahrning siyosiy hayotidagi oʻrni tadqiq etiladi. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy va manbashunoslik tahlili usullaridan foydalanilgan holda, Karmananing nafaqat iqtisodiy va ma’muriy markaz, balki ayrim davrlarda mustaqil siyosiy kuchlar markazi, Buxoro xonligining norasmiy poytaxti va diniy-ma’naviy nufuz markazi sifatidagi roli yoritiladi. Maqola Narshaxiyning “Buxoro tarixi” asari va boshqa tarixiy-ilmiy manbalarga tayangan holda yozilgan.

References

2.oro Xonligi. Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi, Qomus.info, 2024, qomus.info/oz/encyclopedia/b/buxoro-xonligi/.

3.Egamova Dilnoza. "Moʻgʻullar istilosi natijasida Movarounnahrda yuz bergan etnik jarayonlar." XIU Research, jild 4, 2023.

4.Juma Ahror. Quyi Zarafshondagi joy nomlari tarixidan. Buxoro nashriyoti, 2006.

5.Karimov Islom. Ozod va obod vatan, erkin va farovon hayot - pirovard maqsadimiz. 8-jild, Oʻzbekiston, 2000.

6.Muhammadjonov Abdulahad. Qadimgi Buxoro. Fan, 1991.

7.Narshaxiy Abu Bakr. Buxoro tarixi. Tarjima va nashr: Fan, 1996.

8.Nazarova Shahnoza. "Temuriylar davri harbiy-ma’muriy tizimi." Baburid.uz ilmiy maqolalar toʻplami, 2023.

9.Ravshanova Malika. "Zarafshon daryosi qirgʻogʻidagi qadimiy maskan – Karmana." Ta’lim tadqiqotlari: XXI asr, aprel son, 2025. nauchnyimpuls.org/index.php/obrazovaniya/article/download/1105/800.

10.Sattorov Bahodir. "Qoraxoniylar davlatining tarixiy geografiyasiga doir." Oriens, 2024.

11.Sultonov Farhod va Farrux Bozorboyev. Oʻrta asrlar tarixi (Oʻzbekiston tarixi). Darslik.

12.Yuldosheva Bibirajab. "Qoraxoniylar davlatining tarixiy geografiyasiga tasnif." Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2024.

13.Кармана ва унинг атрофида олиб борилган археологик ишлар // Ўзбекистонда археологик тадқиқотлар 2000-йил. – Самарқанд. 2001.

14.Раҳимов К.А., Саидов М.М., Абдурахимов С.Ў. 2023 йилда Бурқуттепа ёдгорлигида олиб борилган тадқиқотлар//Oʻzbekistonda arxeologik tadqiqotlar 2023. 16-сон. – Самарқанд, 2024.

15.Саидов М.М, Рахимов К.А, Холматов А.Н, Хўжамов С.Ҳ, Омонов Д.С Кармана туманида олиб борилган дастлабки археологик тадқиқотлар // Марказий Осиё халқларининг ижтимоий-иқтисодий, сиёсий тарихи, моддий ва маънавий маданияти (қадимги даврдан ҳозирги кунгача) (республика илмий-амалий конференция материаллари). – Самарқанд. 2023.

16.Хужаназаров М., Грицина А.А., Мирзаахмедов Д.К. Археологические исследования карманинского отряда. // Археологические исследования в Узбекистане – 2001 год. – Тошкент, 2002.

17.Хўжаяазаров М., Мирзаахмедов Д.К., ГрицинаА.А, Рахимов К.А..

18.Якубовский АЮ. Археологическая экспедиция в Зарафшанскую долину в 1934 г. // Труды отдела истории культуры и искусства Востока. Том. U. – Ленинград, 1940.

Downloads

Published

2026-09-27