QORIN BO‘SHLIG‘I TRAVMALARIDA KECHIKKAN ASORATLARNING KLINIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
qorin bo‘shlig‘i travmasi, yopiq qorin travmasi, ichak shikastlanishi, tutqich shikastlanishi, kechikkan perforatsiya, peritonit, qorin bo‘shlig‘i abssessi, ichak tutilishi, ichak ishemiyasi, kompyuter tomografiyasi.Abstract
Qorin bo‘shlig‘i travmalari shoshilinch jarrohlik amaliyotida muhim o‘rin tutadi. Travmadan keyingi dastlabki davrda hayot uchun xavfli qon ketish, parenximatoz a’zolar shikastlanishi va ichki a’zolarning perforatsiyasi aniqlanishi mumkin. Biroq ayrim shikastlanishlar klinik jihatdan yashirin kechib, bir necha soat, kun yoki hatto haftalardan keyin asoratlar bilan namoyon bo‘ladi. Kechikkan asoratlar qatoriga ichak perforatsiyasi, ikkilamchi peritonit, qorin bo‘shlig‘i abssessi, ichak tutilishi, ichak strikturasi, tutqich tomirlarining shikastlanishi natijasidagi ichak ishemiyasi, gematoma, biliyar oqma va kechki qon ketishlar kiradi. Ushbu maqolada qorin bo‘shlig‘i travmalaridan keyingi kechikkan asoratlarning patogenezi, klinik xususiyatlari, diagnostik mezonlari, davolash tamoyillari va profilaktikasi yoritilgan. Ayniqsa, dastlabki kompyuter tomografiyasi natijasi noaniq bo‘lgan bemorlarda takroriy klinik tekshiruv va zarurat bo‘lganda takroriy kompyuter tomografiyasining ahamiyati ko‘rsatib berilgan.
References
1.Smyth L., Bendinelli C., Lee N., Reeds M. G., Loh E. J., Amico F., Balogh Z. J., Di Saverio S., Weber D., ten Broek R. P. va boshqalar. WSES guidelines on blunt and penetrating bowel injury: diagnosis, investigations, and treatment. World Journal of Emergency Surgery.
2.Coccolini F., Catena F., Kluger Y., Sartelli M., Biffl W., Moore E. E., et al. WSES guidelines on blunt and penetrating bowel injury: diagnosis, investigations, and treatment. World Journal of Emergency Surgery.
3.World Society of Emergency Surgery. Guidelines on blunt and penetrating bowel injury: diagnosis, investigations, and treatment. World Journal of Emergency Surgery.
4.World Society of Emergency Surgery. Guidelines for management of intra-abdominal infections. World Journal of Emergency Surgery.
5.Mentler E., Vietor R., Maddox J. Bowel Injury in Trauma: Guidelines for Diagnosis and Treatment From the World Society of Emergency Surgery. American Family Physician.
6.Moore E. E., Cogbill T. H., Jurkovich G. J., Shackford S. R., Malangoni M. A., Champion H. R. Organ injury scaling: spleen, liver, and kidney. Journal of Trauma.
7.Feliciano D. V., Mattox K. L., Moore E. E. Trauma. McGraw-Hill Education.
8.Mattox K. L., Moore E. E., Feliciano D. V. Trauma: The Ninth Edition. McGraw-Hill Education. American College of Surgeons Committee on Trauma. Advanced Trauma Life Support: Student Course Manual. American College of Surgeons.
9.Townsend C. M., Beauchamp R. D., Evers B. M., Mattox K. L. Sabiston Textbook of Surgery: The Biological Basis of Modern Surgical Practice. Elsevier.
10.Abdullayev S. A., Boboyev A. Sh., Elmurodov K. S. Qorin jarohatlari. Monografiya. O‘zbekiston, 2024. Ushbu monografiya qorin jarohatlarining diagnostikasi, klinik kechishi, asoratlari va davolash masalalariga bevosita bag‘ishlangan.
11.Mustafakulov I. B., Umedov X. A. Ko‘krak qafasi, qorin bo‘shlig‘i va qorin parda orti sohasi a’zolarining shikastlanishlari va xirurgik kasalliklari. O‘quv qo‘llanma.
12.Elmurodov G. K., Pulatov M. M. Qorin bo‘shlig‘i yopiq shikastlanishlarida zamonaviy diagnostika va davolash usullari. Monografiya.
13.Mustafakulov I. B., Mamaradjabov S. E., Umedov X. A. Qo‘shma jarohatlanishlarda qorin bo‘shlig‘i a’zolarining shikastlanishi. Doktor axborotnomasi.
14.Mamaradjabov S. E., Mustafakulov I. B., Umedov X. A. Qorin bo‘shlig‘i a’zolarining qo‘shma shikastlanishlarida qorin ichi bosimining ahamiyati. Doktor axborotnomasi.
15.Avazov A. A., Mustafakulov I. B., Mamaradjabov S. E., Umedov X. A., Jurayeva Z. A. Qo‘shma shikastlanishlarda qorin bo‘shlig‘i a’zolarining og‘ir darajadagi shikastlanishlarini diagnostika va davolashda hal etilmagan muammolari. Biomeditsina va amaliyot jurnali.
16.Mustafakulov I. B., Umedov X. A., Avazov A. A., Jurayeva Z. A. Qo‘shma abdominal shikastlanishlarida “Damage control” qo‘yish taktikasi. Biomeditsina amaliyot jurnali
17.Mustafakulov I. B., Mamaradjabov S. E., Umedov X. A. Intestinal injuries in combined abdominal trauma. O‘zbekiston tibbiyot jurnali.
18.Mustafakulov I. B., Umedov X. A. Syndrome of intra-abdominal hypertension in combined abdominal trauma. Journal of Hepato-Gastroenterological Researches.
19.Mustafakulov I. B., Umedov X. A. Modern tactical approaches in the treatment of traumatic liver injuries. Journal of Hepato-Gastroenterological Researches.
20.Mustafakulov I. B. va hammualliflar. Og‘ir qo‘shma qorin travmasi. Journal of Hepato-Gastroenterological Researches.
21.Xadjibayev A. M., Mustafakulov I. B. Zamonaviy holat va qo‘shma travmada qorin bo‘shlig‘ining og‘ir shikastlanishlarini diagnostika qilish va davolash taktikasining hal qilinmagan muammolari. Vestnik ekstrennoy meditsiny.
22.Mustafakulov I. B., Xadjibayev A. M., Mavlyanov F. S. Bizning qo‘shma travmada oshqozon shikastlanishlarini jarrohlik davolash tajribamiz. Klinicheskaya anatomiya i operativnaya xirurgiya.
23.Mustafakulov I. B. va hammualliflar. Qo‘shma abdominal travmada endovideolaparoskopiyaning diagnostik va davolash imkoniyatlari. Journal of Natural
24.Mustafakulov I. B. va hammualliflar. Jigar va taloqning qo‘shma shikastlanishida “Damage control” taktikasi: adabiyotlar sharhi. Advances in Clinical Medical Research.
25.Avazov A. A., Mustafakulov I. B., Mamaradjabov S. E., Umedov X. A., Jurayeva Z. A. Present condition and unsolved problems of diagnostics and tactics in treatment of severe abdominal injuries in combined trauma. Journal of Biomedicine and Practice.
26.Mustafakulov I. B., Umedov X. A., Mamaradjabov S. E. Qorin bo‘shlig‘i a’zolarining og‘ir qo‘shma travmalarida diagnostika, davolash va prognoz masalalari. Doktor axborotnomasi.
27.Oxunov A. O., Unusov Sh. Umumiy xirurgiya. Darslik. Qorin bo‘shlig‘i shoshilinch jarrohlik kasalliklari va travmatik shikastlanishlarni baholash uchun umumiy jarrohlik asoslarini beradi.




United Kingdom
Germany
France
Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo
Italy
Spain
Poland
Netherlands
Belgium
Sweden
Norway
Finland
Denmark
Switzerland
Austria
Czech Republic
Hungary
Romania
Bulgaria
Greece
Portugal