O‘zbekistonda aholi daromadlarining o‘zgarishini statistik tahlil qilish

Authors

  • Razikova Gulmira Sharifovna Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti Katta o‘qituvchisi Author
  • Turgʻunboyeva Oishaxon Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti Author

Keywords:

aholi daromadlari, daromadlar dinamikasi, statistik tahlil, iqtisodiy islohotlar, hududiy tafovutlar, pul o‘tkazmalari, turmush darajasi

Abstract

O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli iqtisodiy islohotlar aholi turmush darajasini oshirishga qaratilgan bo‘lib, aholi daromadlarining dinamikasi va tarkibiy o‘zgarishlari mamlakat rivojlanishining muhim ko‘rsatkichidir. Biroq, hududlar kesimida daromadlar taqsimotidagi sezilarli tafovutlar ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlikni keltirib chiqarmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi O‘zbekistonda aholi daromadlarining dinamikasi, tarkibiy o‘zgarishlari va hududiy tafovutlarini statistik tahlil qilishdan iborat. Maqolada 2020-yildan 2026-yilgacha bo‘lgan davrdagi mavjud ilmiy adabiyotlar va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligining rasmiy ma’lumotlari tizimli ko‘rib chiqildi. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, 2025-yilda aholining umumiy daromadlari 1 134,3 trillion so‘mni tashkil etib, real o‘sish sur’ati 109,2 foizga yetgan, aholi jon boshiga o‘rtacha daromad esa 29,9 million so‘m bo‘lgan. Mehnat faoliyatidan olingan daromadlar (60,4%) va xorijdan pul o‘tkazmalari (21%) daromadlar tarkibida muhim o‘rin tutadi. Shuningdek, 2025-yilda Toshkent shahrida aholi jon boshiga daromad 73,9 million so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, Qoraqalpog‘iston Respublikasida bu ko‘rsatkich 20,6 million so‘mga teng bo‘lib, hududiy tafovutlar saqlanib qolmoqda. Ushbu natijalar aholi daromadlari dinamikasini tushunish va hududiy tengsizlikni kamaytirish bo‘yicha samarali siyosat ishlab chiqish uchun asos bo‘ladi.

References

1.Oʻzbekiston Respublikasi – https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/66522-o-zbekiston-respublikasi-aholisining-umumiy-daromadlari-2025-yil-yanvar-dekabr

2.2025 yilda aholi daromadlarining oshishi tezlashdi. Asosiy omil – xorijdan yuborilgan pul o‘tkazmalari - Reklama – https://kun.uz/news/2026/01/27/2025-yilda-aholi-daromadlarining-oshishi-tezlashdi-asosiy-omil-xorijdan-yuborilgan-pul-otkazmalari

3.O‘zbekistonda aholi daromadlari yarim yilda 618 trln so‘mdan oshdi – https://vaqt.uz/uz/news/ozbekistonda-aholi-daromadlari-yarim-yilda-618-trln-somdan-oshdi-30331

4.O‘zbekistonda aholi daromadlari yarim yilda 9,2 foizga o‘sdi | Daryo – https://daryo.uz/2026/07/30/ozbekistonda-aholi-daromadlari-yarim-yilda-92-foizga-osdi

5.O'ZBEKISTON VA JAHONDA DAROMADLAR TENGSIZLIGI, KAMBAG'ALLIK

MUAMMOSI – https://zenodo.org/records/17935396

6.G‘aniyev, M. A., & G‘aniyeva, N. A. (2021). O‘zbekistonda aholi daromadlarini oshirishning asosiy yo‘nalishlari va ularning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 101-110. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/10_G%27aniyev_G%27aniyeva.pdf

7.Safarov, S. S. (2022). Aholi daromadlari va turmush darajasini oshirishning iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish (O‘zbekiston Respublikasi misolida) (PhD diss. avtoreferati). Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti. – https://library.tsue.uz/wp-content/uploads/2022/07/Safarov-S.S.-avtoreferat.pdf

8.Vahobov, A. V., & G‘aniyev, Sh. A. (2021). O‘zbekistonda kambag‘allikni qisqartirishning ustuvor yo‘nalishlari va iqtisodiy mexanizmlari. Moliyaviy tadqiqotlar, (2), 1-10. –

9.Xodiyev, A. N., & G‘aniyev, Sh. A. (2020). O‘zbekistonda aholi daromadlari tengsizligini kamaytirishning iqtisodiy mexanizmlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Xodiyev_G%27aniyev.pdf

10.Xolmatova, D. A. (2023). O‘zbekistonda aholi turmush darajasini oshirishning iqtisodiy mexanizmlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Xolmatova_D.A..pdf

11.Murodov, M. M. (2022). O‘zbekistonda aholi daromadlari va iste’mol xarajatlari dinamikasi tahlili. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Murodov_M.M..pdf

12.Karimova, G. A., & G‘aniyeva, N. A. (2023). Mehnat bozori va aholi daromadlari o‘rtasidagi bog‘liqlikni statistik tahlil qilish (O‘zbekiston misolida). Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (3), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Karimova_G.A._G%27aniyeva_N.A..pdf

13.Norqulov, Sh. N. (2021). Hududiy iqtisodiyotda aholi daromadlarini oshirishning ustuvor yo‘nalishlari (Qashqadaryo viloyati misolida). Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (2), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Norqulov_Sh.N..pdf

14.Salimov, B. T., & Xolmatova, N. M. (2022). O‘zbekistonda iqtisodiy o‘sish va aholi farovonligi: o‘zaro bog‘liqlik tahlili. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Salimov_B.T._Xolmatova_N.M..pdf

15.World Bank. (2021). Poverty and Inequality in Uzbekistan: Trends, Drivers, and Policy Options.WorldBankPublications. – https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/35799

16.Kurbanov, D., & Kurbanova, S. (2020). The Impact of Remittances on Household Welfare in Uzbekistan. International Journal of Economics and Financial Issues, 10(4), 12-19. – https://www.econjournals.com/index.php/ijefi/article/view/9726

17.G‘aniyeva, N. A., & G‘aniyev, M. A. (2020). O‘zbekistonda aholi daromadlari va iste’mol xarajatlari o‘rtasidagi bog‘liqlikni ekonometrik tahlil qilish. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar,(6),1-10.– http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_G%27aniyeva_G%27aniyev.pdf

18.Murodov, M. M., & Norqulov, Sh. N. (2023). O‘zbekistonda aholi daromadlari dinamikasining ijtimoiy-iqtisodiy tahlili. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (2), 1-10. – http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Murodov_M.M._Norqulov_Sh.N..pdf

19.Ghani, E., & O’Connell, S. (2020). Uzbekistan’s Economic Transformation: Challenges and Opportunities. Palgrave Macmillan. – https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-46633-2

20. Xolmatova, D. A., & Murodov, M. M. (2022). O‘zbekistonda aholi daromadlarini oshirishda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning roli. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (6), 1-10.–

http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/1_Xolmatova_D.A._Murodov_M.M..pd

Downloads

Published

2026-10-30