LAKTATATSIDOZ VA UNING ORGANIZMGA TA’SIRI: BIOKIMYOVIY MEXANIZMLARI, PATOGENEZI VA KLINIK AHAMIYATI
Keywords:
laktatatsidoz, laktat, piruvat, anaerob glikoliz, metabolik atsidoz, mitoxondriya, gipoksiya, Kori sikli, kislota-ishqor muvozanati.Abstract
Ushbu maqolada laktatatsidozning rivojlanish mexanizmlari, uning organizmdakechadigan biokimyoviy jarayonlarga ta’siri va klinik ahamiyati tahlil qilingan. Laktatatsidoz glyukoza metabolizmi, anaerob glikoliz, mitoxondrial oksidlanish jarayonlari hamda laktat utilizatsiyasining buzilishi bilan bog‘liq metabolik holat hisoblanadi. Maqolada laktat hosil bo‘lishi va to‘planishining asosiy sabablari, A va B turdagi laktatatsidozning patogenetik xususiyatlari, jigar, buyrak, yurak-qon tomir va markaziy asab tizimiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, laktatatsidozni laborator diagnostika qilishda qon zardobidagi laktat miqdori, arterial qon pH ko‘rsatkichi, bikarbonat va anion oralig‘ining ahamiyati ko‘rib chiqilgan.
References
1.Baddam S., Tubben R.E. Lactic Acidosis. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; Updated April 28, 2025. URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470202/
2.Lewis J.L. III. Lactic Acidosis. Merck Manual Professional Edition. Reviewed March 2025. URL: https://www.merckmanuals.com/professional/nephrology/acid-base-regulation-and-disorders/lactic-acidosis
3.Acid-Base Disorders in the Critically Ill Patient. Critical Care Clinics / Review. 2023. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10101555/
4.Cardenas Fimbres J.A., Cardenas Fimbres J.M., Stewart C., Tobias J.D. Type B Lactic Acidosis: Diagnosis, Etiology and Treatment – An Educational Review. Cardiology Research. 2026;17(5):394–405. doi:10.14740/cr2265.
5.Kraut J.A., Madias N.E. Lactic acidosis. New England Journal of Medicine. 2014;371:2309–2319. doi:10.1056/NEJMra1309483.
6.Evans L., Rhodes A., Alhazzani W., et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021. Intensive Care Medicine. 2021;47:1181–1247. doi:10.1007/s00134-021-06506-y.
7.See K.C. Metformin-associated lactic acidosis: A mini review of pathophysiology, diagnosis and management in critically ill patients. World Journal of Diabetes. 2024;15(6):1178–1186. doi:10.4239/wjd.v15.i6.1178.




United Kingdom
Germany
France
Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo
Italy
Spain
Poland
Netherlands
Belgium
Sweden
Norway
Finland
Denmark
Switzerland
Austria
Czech Republic
Hungary
Romania
Bulgaria
Greece
Portugal